Preken

Preken

01/02/2026

De Heer troost

Series:
Passage: Nehemia 3

Nehemia, Nechemya, zijn naam betekent: de Heer troost.

Misschien heb je dat al ervaren, dat je in je verdriet getroost wordt door de Heer. Soms beschrijven mensen dat als een gevoel dat over hen komt. Dat kan, maar de troost van de Heer is zoveel meer! Dat leren we vandaag!

Het boek Nehemia begint met een trieste mededeling: De familie van Nehemia is in het Babylonische rijk gebleven, toen er heel wat Judeese mensen zijn teruggekeerd. Hij bevindt zich in de hoogste kringen aan het Perzische hof, en hij vraagt naar de toestand van de teruggekeerde ballingen, die nu weer in Juda wonen. En dan krijgt hij dit antwoord:

Nehemia 1:3 : Ze vertelden me dit: ‘Het gaat heel slecht met de mensen die de ballingschap hebben overleefd en die nu in de provincie Juda wonen. Ze zijn er het mikpunt van spot, want de muur van Jeruzalem is afgebroken en de poorten zijn in vlammen opgegaan.’

 

Toen ikzelf dat zinnetje las, bedacht ik: het is natuurlijk nog zo. Of opnieuw zo. De tempel die het centrum was van de joodse godsdienst, daar staat enkel nog symbolisch de klaagmuur van recht.

Die mogen ze bezoeken, gedurende vijf uur per dag, en tot voor kort mochten ze er zelf niet bidden!

 

Even terug naar de tijd van Nehemia. Hij kan het verdriet van zijn volksgenoten niet aan en vraagt, na vasten en bidden, aan de Perzische koning of hij naar zijn land terug mag keren om het te herstellen. Dat mag en dat gebeurt ook.

We lezen over de herbouw van de muren van Jeruzalem en daarna lezen we bij Petrus een geestelijke tekst over bouwen.

Nehemia 3 geeft een repetitief stukje weer, met veel namen, maar je moet je het proberen voorstellen.

Lezingen Nehemia 3:1-9/ 1 Petrus 2: 4-10

 

Het is een geoliede machine, het volk Israël dat onder leiding van Nehemia aan de heropbouw van de muren van Jeruzalem werkt.

Het hoofdstuk is bij vers 9 nog lang niet gedaan, je moet je een camera voorstellen, die de hele muur langsgaat en alle mensen die werken – en dat is zowat de hele stad- die steken even hun hand op, worden bij naam genoemd en er wordt ingezoomd in waar ze mee bezig zijn. Velen zijn aan hetzelfde werk bezig: balken leggen, deuren plaatsen, met sluitbalken en grendels. Anderen herstelden de poorten. En steeds weer komt het woordje “naast” terug.  Naast hem werkte en daarnaast en daar weer naast en naast hen… dat drijft het verhaal voort. De camera filmt hoe de mannen zij aan zij werken. Het Hebreeuws voor “naast” betekent: aan zijn hand. De mensen werken als het ware hand aan hand. Zij vormen als het ware een levende stadsmuur, zoals zij bezig zijn, elk voor hun eigen huis. Er is een geweldige solidariteit. De hele gemeenschap doet mee. De priesters wijden de poorten ook officieel in, als ze klaar zijn; het is daarmee ook een religieus gebeuren en dat is ook wel zo. Een muur bouwen is je grenzen aangeven en je identiteit duidelijk maken.

Zowel de grens als het samenwerken geven de identiteit aan.

Het doet me denken, als we bij het avondmaal hier in de kring staan en dan tijdens het Onze Vader elkaar de hand reiken, samen uitspreken dat we willen bouwen aan dat Koninkrijk van God. Daarom stellen we bepaalde grenzen in ons leven en ook gezamenlijke doelen.

Tegelijk heeft ieder ook zijn eigen stukje muur. Zo wordt het ook beschreven: Jojada werkte aan de Oude Poort en Uzziël tot aan de Brede Muur, … Priesters, goudsmeden, vrouwen, leiders, gewone mensen, zij vormden één team, één kring en zij bouwden aan de identiteit en aan de veiligheid van Gods volk.

De mensen worden ook met naam en toenaam genoemd. Zij zijn levende stenen; God bouwt met mensen met namen, Hij kent Zijn kinderen bij naam.

Nehemia laat er geen twijfel over bestaan: het is God die aanstuurde op dit reusachtige werk, anders was hij er nooit aan begonnen. Er was ook veel tegenstand van vijandige volkeren, want als Jeruzalem sterk werd, waren zij zwak, natuurlijk. Maar de mensen gingen door, met een truweel in de ene hand om te bouwen, met een zwaard in de andere hand om zichzelf en anderen te verdedigen.

Nu is het natuurlijk mooi als je bouwt.. we hebben deze week de laatste hand gelegd aan het bouwen van onze vernieuwde website…  en daar staan prachtige woorden in als warme gemeenschap en de Bijbel open en kerk voor een wereld in nood, maar als we die woorden niet invullen, als we de woorden geen recht doen, dan is het maar een holle website… de kracht zit er natuurlijk in dat we als gemeente ook zijn en doen waar we voor staan, met zijn allen, de één naast en met de ander!

Zo was het ook bij Nehemia. Het bouwen van de muren zorgt ook voor geestelijke grenzen, namelijk die grenzen die God zelf heeft aangegeven. Armen mogen niet worden uitgebuit, schulden moeten worden opgelost, relaties moeten volgens het boekje (de Boekrol!)..

De mensen hadden gekozen om Nehemia te volgen, en de muur te herbouwen, naar Gods plan.

Zo is het ook voor ons.

Wij weten ons geroepen, bij naam geroepen, om in te stappen in het bouwproject van God, namelijk zijn koninkrijk. Er het is aan ons om dat werk goed te doen, met oog voor recht en gerechtigheid, met broeder- en zusterliefde, met oog voor de regels die God ons geeft! Veel mensen denken bij geloven aan iets wat hun hart goed doet. En dat doet het ook, het is geweldig om als gelovig mens door het leven te gaan; je hebt zoveel meer veerkracht, maar !! Geloven is ook een bouwproject van samen. Je kunt geloof niet lekker voor jezelf gaan houden. Je bent een levende steen in Gods bouwproject, zo schrijft Petrus dat. Jij draagt mee, jij beschermt mee, jij steunt mee de hele gemeenschap. Jij bewaakt mee de grenzen die God aan ons leven stelt.

Dat wordt straks ook heel duidelijk, wanneer we samen avondmaal vieren. We brengen in gedachtenis hoe God ons heeft liefgehad en hoe Hij wil dat we leven, tot de Messias terugkeert. Hoe we samen bouwen, tegen een wereld die anders wil, in. Tegenstanders genoeg, maar we bouwen mét en in Gods kracht!

Als je de kans hebt om het boek Nehemia een keer in zijn geheel te lezen, gewoon doen. Het gaat over het bouwen als gemeenschap, het lezen van de wet, van de Bijbel, en ook over samen maaltijd houden. Het gaat over alles wat we hier, deze zondagochtend, een dienst met avondmaal, doen. Dat is de manier waarop de Heer troost, door gemeenschap te vormen, naar Zijn wil en een tafel van samen te organiseren, in afwachting van de werkelijke doorbraak van Zijn rijk en wij worden daarin bij name geroepen!

Petrus zegt: God bouwt met ons een huis van mensen.

Het is zo’n mooi beeld: wij zijn levende stenen. Stenen zijn zo dood als een pier. Maar wat zei Jezus ook alweer?

In Mattheus 3 zegt Jezus: ik kan van deze stenen kinderen van Abraham maken!

God kan wat zo dood is als een pier, terug leven in blazen. Net zoals het afgedankte materiaal van meneer Luc uit ons kinderverhaal, kan Jezus iets met mensen die zich als bouwstenen willen laten gebruiken in Zijn koninkrijk. Vaak zijn ze ook afvallig geweest. God had ook kunnen zeggen: eenmaal afval, altijd afval, maar zo is Hij niet.

Hij werd er wel voor uitgelachen; Jezus leek meest om te gaan met afvallige mensen, een prostituee, een tollenaar, een verrader, leerlingen met grootheidswaanzin, een impulsieveling, …  Maar hij gebruikte zijn leerlingen groots, op die verrader na. Hij werd ervoor uitgelachen door de farizeeën die het beter wisten: neen, God houdt alleen van die perfecte mensen. Spijtig voor God, dan, want dan zou Hij alleen staan.

De bouwers in het boek Nehemia werden ook uitgelachen: echt waar? Ga je die verbrande stenen hergebruiken om de muur op te bouwen???

Ook God werd belachelijk gemaakt, toen Hij in Zijn zoon Jezus hier kwam. Petrus schrijft het ons: Voeg u bij de levende steen, die door mensen werd afgekeurd. … Heel ons geloof, is gebaseerd, op die levende steen die door de meeste mensen werd en wordt afgekeurd. Heel Gods plan… om de hele wereld en zoveel mogelijk mensen te redden is gebaseerd op die afgekeurde steen; de steen die God uitkoos om zijn kostbaarheid.

En laat u ook zelf gebruiken, zo zegt Petrus, als levende stenen voor de bouw van een geestelijke tempel…

Die geestelijke tempel, daar zijn wij de stenen van. Wij vormen een gemeenschap, een geestelijk gebouw. Kerk is geen gebouw, maar een gemeenschap van mensen. In zekere zin vormen we een muur, want hierbinnen is het anders. Hierbinnen klinkt het Woord van God en neen, we zijn geen perfecte mensen, maar hierbinnen hebben we een open hart om het steeds weer opnieuw met God te proberen, zoals Hij het steeds weer met ons probeert. Zijn wij perfecte stenen? We zijn misschien nog erger dan die verbrande die Nehemia liet gebruiken… Maar Nehemia gebruikte ze en door Jezus, de afgekeurde steen, die hoeksteen is geworden!, zijn wij in staat om door God gebruikt te worden.

Samen vormen wij gemeente. De een naast de ander bouwt mee aan de gemeenschap voor God, door aanwezig te zijn, in de eerste plaats, ter bemoediging van ieder ander, en om te tonen: ik ben mee ingestapt in een leven met God en ik laat dat niet los, we bouwen samen door te bidden, we bouwen samen door voor elkaar te zorgen, we bouwen samen door ons licht in de wereld te laten schijnen, door in ons dagelijks leven toe te passen wat we hier samen leren… tot eer van God.

Ook dat komt in de lezing van Nehemia terug;

Nehemia 6:16: ‘Toen onze vijanden dit hoorden … erkenden zij dat dit werk door onze God was gedaan.’

 

Eén enkele steen kun je leggen, maar je kunt er niet mee bouwen. Daarvoor hebben we elkaar nodig en ook de bouwheer, de coach. Met Hem zijn we in het team gestapt, om mee te werken aan Zijn betere wereld, om naar Zijn wil en zijn maatstaven te leven;

Geloven doe je niet voor jezelf. In eerste instantie misschien wel, zoals ik aangaf: je kunt je troost vinden bij God, Zijn aanwezigheid voelen in jet leven. Maar bovenal troost God door samen met ons te bouwen. Zijn plan is een tikje ondoorgrondelijk, maar vooral goed. ‘In Sion leg ik een hoeksteen, die ik heb uitgekozen om zijn kostbaarheid; wie daarop vertrouwt, komt niet bedrogen uit.’

 

Go to Top